Workshopaanbod Congres Uitdagend Onderwijs

1. Eleonoor van Gerven - Succesvol verrijken

Je kunt alleen succesvol verrijken als je de balans kunt vinden tussen wat de leerling nodig heeft en wat jij kunt bieden. We bekijken hoe de leerstijl van de leerling van invloed is op de mogelijkheden van het aanbod én jouw manier van begeleiden.

Niet elk verrijkingsmateriaal is geschikt voor elke begaafde leerling. Dat kan een frustrerende ontdekking zijn als je net heel veel tijd, geld en energie gestoken hebt om uitdagend materiaal aan te schaffen. Hoe kun je nu op een handige manier inschatten of materiaal echt geschikt is voor ‘jouw’ begaafde leerling’ in jouw groep met jou als leraar? Dat hangt niet alleen van de interesse van de leerling of zijn didactisch niveau af. Of materiaal ‘werkt’ heeft zowel te maken met kindkenmerken als met leerkrachtkenmerken. In deze workshop verkennen we de eisen die werken met verrijkingsmateriaal aan de leerling, de leerkracht en de leeromgeving stelt. We kijken wat de effecten zijn op het leerlinggedrag van het werken met verrijkingsmateriaal en wat dat voor jou als leraar betekent.

2. Ilja Hoogenberg - Slimme kleuters

In een passend speel-leeraanbod worden slimme kleuters uitgedaagd tot denken, handelen en communiceren. Je ontdekt hoe je dit kunt aanpakken. Jouw begeleiding van de leerling is een voorwaarde bij het bieden van uitdaging!

In een passend speel-leeraanbod daag je slimme kleuters uit activiteiten aan te gaan waarbij je ze uit hun comfortzone haalt. Zo ontwikkelt de kleuter een actieve leerhouding. Een actieve leerhouding kan je als leerkracht herkennen aan de manier waarop een kleuter omgaat met aangeboden activiteiten. Daarnaast is natuurlijk het gesprek met kleuters een zeer belangrijke bron. Tijdens gesprekken krijg je zicht op wat de kleuter weet over een bepaald onderwerp. Je ziet hoe de kleuter omgaat met het plannen van activiteiten en hoe de kleuter toepast wat hij leert.
Tijdens zo’n gesprek kan je gebruik maken van concept-mapping. Bijvoorbeeld om de beginsituatie van een leerling in kaart te brengen. Maar ook om je leerinhoud over te brengen als je met ze praat over thema’s als ziekenhuis, vervoersmiddelen et cetera. Derde manier om concept-mapping te gebruiken is om na afloop van een les te zien hoe de leerling dat wat jij hebt aangeboden verwerkt heeft.
In deze workshop gaan we aan de slag met het begrip concept-mapping. Hoe pak je dit aan, wat heb je nodig en wat kan je zelf met het resultaat? Kortom: hoe leer je kleuters te leren en wat is jouw rol daarbij!
 

3. Marianne Rietveld - Het leerplein

Een leerplein is een alternatief onderwijsarrangement waar begaafde leerlingen uitgedaagd worden. De sociale integratie met andere leerlingen wordt bevorderd. In deze workshop verken je mogelijkheden om in je eigen school een leerplein op te zetten.

Een LeerPlein fysiek realiseren in een school gaat niet zomaar. Daar gaat een duidelijke teamvisie over het LeerPlein aan vooraf. Het is immers niet de bedoeling er een hangjongerenplek voor de begaafde leerling van te maken. Uitgangspunt van het LeerPlein is het zelfverantwoordelijk leren zoals weergegeven in de piramide van zelfstandigheid. Dat is het vertrekpunt en één van de selectiecriteria waar de leerling aan zou moeten voldoen wil hij gebruik maken van de faciliteiten van het LeerPlein. We gaan in op de vaardigheden die een leerling zou moeten bezitten om zelfverantwoordelijk op het LeerPlein te mogen en kunnen leren. Wat vraagt dat van de leerkracht, de leerling en van de omgeving? De fysieke omgeving ... je krijgt handvatten om een stappenplan op te stellen voor jouw LeerPlein.
We kijken wat je in jouw schoolomgeving al  hebt of nog nodig hebt om de sociale integratie van de begaafde leerling door gebruik te maken van het LeerPlein kunt bevorderen.

4. Karin Iking - Het diagnostisch gesprek

Wie met een leerling in écht gesprek gaat, ontdekt wat deze nodig heeft om optimaal te kunnen functioneren. In deze workshop krijg je inzicht hoe het diagnostisch gesprek een sterk begeleidingsinstrument kan worden in het onderwijs aan begaafde leerlingen.

Bij de begeleiding van leerling is het belangrijk op een handelingsgerichte manier te werken, ook bij meer en hoogbegaafde leerlingen. Tijdens dit proces kan het diagnostisch gesprek een sterk instrument zijn om de educatieve behoeftes van de leerling helder te krijgen. Vaak praten wij in het onderwijs nog óver of tégen het kind. We maken handelingsplannen, bespreken dit met de ouders en voeren het uit. Vaak gebeurt dit zonder inbreng van de leerling zelf. Het diagnostisch gesprek kan worden ingezet op verschillende momenten tijdens het begeleidingsproces met als doel het onderwijsaanbod af te stemmen op de leerling, maar hoe ziet het afstemmen met de leerling zélf eruit? Hoe praat je mét de leerling, welke vragen stel je, welke elementen zijn belangrijk tijdens dit gesprek?
In deze workshop ontdekken we de meerwaarde van het voeren van een gesprek mét de leerling zodat deze verantwoordelijkheid voelt voor zijn eigen handelingsplan en daardoor een stukje eigenaarschap kan ontwikkelen over zijn eigen onderwijsleerproces.
 

5. Barry Meatyard & Pat O’Brien - Kritisch leren denken

Begaafde leerlingen zijn scherpe denkers, maar of het ook kritische denkers zullen worden, heeft te maken met de manier waarop we hen uitdagen. Hoe kun je in een ‘gewone’ groep zo ruimte maken voor kritisch denken dat het alle leerlingen uitdaagt?

Provision for gifted students in many education systems is exclusively restricted to a cohort that has been previously identified as having high ability. Identification is commonly by the use of one or more tests and is seldom an exact science. A more inclusive method is to monitor student responses to high level, thought provoking, provision. The use of high order thinking and questioning, enabling exploration of concepts in a variety of contexts, is key to this approach. Response to such provision, rather than subsequent formal assessment, aids the identification of those who would benefit from further, more refined, provision. We use this model in our work in initial teacher training and professional development programmes. Teachers trained in this approach are more confident in recognising latent potential, and report using the techniques with a wider cohort of abilities to produce positive outcomes in terms of student progression, independent thinking and motivation.

6. Joan Freeman - Leertijdverkorting

Is vervroegde doorstroming (versnellen) en daardoor het verkorten van de leertijd voor begaafde leerlingen nu wel zo’n wenselijke optie? Welke gevolgen heeft dit nu als je een mensenleven zou kunnen overzien? Niet doen... of toch wel..?

7. Alja de Bruin-de Boer - Begaafd en dyslectisch

Hoe kun je begaafde leerlingen die dyslectisch zijn nu goed uitdagen? Waar moet je op letten als je met deze leerlingen gaat verrijken? Wat vraagt dit van jou als leerkracht en hoe maak je onderscheid tussen ‘Do en don’t’?

In deze workshop staat de combinatie van (hoog)begaafdheid en dyslexie centraal. Het blijkt dat dyslexie de (hoog)begaafdheid kan versluieren en andersom kan de (hoog)begaafdheid de dyslexie versluieren. Na het verkennen de mogelijke oorzaken gaan we samen bekijken hoe een passend onderwijs aanbod voor deze leerlingen gerealiseerd kan worden. Zijn er verschillen in educatieve behoeften van de gemiddeld begaafde leerling en de hoogbegaafde leerling met dyslexie? Zijn de adviezen en tips, zoals die staan vermeld in de protocollen Dyslexie in het basisonderwijs passend voor deze groep? Wat voor invloed heeft de dyslexie op de sociale en emotionele ontwikkeling voor het begaafde kind? Wat vraagt dit van jou als leerkracht?

8. Lilian Snijders - Begaafd en ADHD

Hoe belemmert ADHD een begaafde leerling? Welke gevolgen heeft dat als je ook voor deze leerling passend onderwijs wilt gaan verzorgen? In hoeverre wordt het verrijkingsaanbod voor de leerling beperkt en wat zou je daaraan kunnen doen?

In deze workshop gaan we in samenspraak dieper in op de combinatie van begaafdheid en ADHD. Het doel van de workshop is het leren signaleren van en handelen bij een begaafde leerling met ADHD. Duidelijk is dat ADHD de begaafde leerling belemmert in zijn leermogelijkheden. Binnen het perspectief van passend onderwijs wordt van de leerkrachten verwacht dat zij een uitdagend onderwijsaanbod kunnen bieden aan alle leerlingen. Hoe komt men tot een uitdagend onderwijsaanbod voor een begaafde ADHD-er? Welke vaardigheden zijn van invloed op een succesvolle schoolloopbaan? Hoe verloopt de ontwikkeling van deze vaardigheden bij begaafde leerlingen en hoe verloopt dit bij leerlingen met ADHD? Aan de hand van een theoretisch kader bespreken we de kenmerken en overeenkomsten van begaafdheid en ADHD. We zullen aan de slag gaan met casussen om te ervaren welke aanvliegroutes voor deze specifieke leerlingen mogelijk zijn. Durf gebruik te maken van je eigen kennis en vaardigheden en pas dit toe bij de verworven kennis over begaafdheid en ADHD.

9. Marieke Schuurman - Begaafd en ASS

Het Syndroom van Asperger vereist dat je als leerkracht op een heel andere manier dan bij andere begaafde leerlingen ruimte biedt aan het talent van de leerling. Het vraagt ook een eigen benadering als het aankomt op de concrete begeleiding. Wat hebben ze nodig en hoe speel je daarop in?

We bespreken kenmerken van het Syndroom van Asperger en onderzoeken waarom deze diagnose vaak pas op latere leeftijd (vaak na de basisschool) wordt vastgesteld. Speciale aandacht besteden we aan de manier waarop deze leerlingen informatie verwerken. Hoe kunnen we dit herkennen in de manier waarop zij met leerstof omgaan? Wat zijn hun sterke en lastige kanten?

Wat vraagt de begeleiding van deze leerlingen van u op school, van de gezinsleden en het ondersteunend netwerk? Hoe verloopt de balans tussen draagkracht en draaglast? En als de begeleiding succesvol verloopt, welke ‘valkuilen’ kunnen wij dan toch tegenkomen? We ondersteunen de informatie met voorbeelden uit samengestelde casuïstiek en filmbeelden.
 

10. Albert Kaput - Mindshift

Wat weerhoudt een leerling om te veranderen? In deze workshop leer je hoe het zelfbeeld van de leerling en zijn eigen ‘mindset’ verandering van gedrag soms in de weg kan staan. Wat is er nodig om de leerling een
zogenoemde ‘mindswitch’ te laten maken waardoor verandering weer mogelijk wordt?

Leerlingen met een hoog ontwikkelingspotentieel lopen een ernstig risico een mindset te ontwikkelen die gericht is op het in stand houden van het beeld van “slim”zijn i.p.v. een mindset die gericht is op “blijven leren.”
Volgens de “Mindsettheorie”van Carol Dweck spelen opvoeders daarin een belangrijke rol.
In deze workshop krijgen we inzicht hoe dit mindsetproces verloopt en oefenen we met onze eigen mindset als parallel voorbeeld aan het proces van de leerling. Hoe wij omgaan met belemmerende gedachten en deze kunnen ombouwen tot ondersteunende gedachten worden voorbeelden in je houding naar leerlingen.
We gaan kijken naar onze manier van waarderen van het werk(en) van leerlingen en welke invloed dit heeft op het opbouwen van een z.g. fixed mindset, dan wel growth mindset.
Na deze workshop heb je voldoende inzichten om een leerling te helpen een mindshift te maken, daarnaast is je perspectief op z.g. “onderpresterende“ leerlingen helderder geworden.
 

Let op: de workshops 5 & 6 worden in het Engels verzorgd!